PAMINSAN-MINSAN

Paminsan-minsan kong sinusulyapan
Ang mga dahon sa labas.
Marahan silang kumakaway
Habang ang galit na galit na araw
Ang s'yang pumipigil sa kagalakan
At kalayaan nilang umindayog
Sa marahang ihip ng hangin.

At sila ri'y napapagod.
Nalulungkot katulad ko.
Nagkakasya na lamang
sa pagsulyap sa mga aninong
walang pagkakakilanlan.

AKO SI TOLITS, LAKING CANHABAGAT

Sa Hilagang bahagi ng Cebu, isang daan at labing-isang kilometro mula sa siyudad, matatagpuan ang banwa ng Canhabagat. Isa sa labing-siyam na baryo sa lungsod ng Medellin. Katulad ng ibang pook na malayo sa kabihasnan, pangkaraniwan na ang sariwang hangin. Ang awit ng mga ibon na nilalapatan ng musika ng pagaspas ng mga luntiang dahon. Ang lambing ng pook na ito ay pinatitingkad ng matatamis na tubuhan at pinayayabong ng pag-ibig ng dagat. Napananatili ng mga lumad ang tamis at alat ng pamumuhay. Minsan.

Ang mga katulad kong kabataan noon ay nakapaglalaro rin naman ng tumbang-preso at luksong-baka, subalit ito’y mga palabok lamang. Dahil ang tunay na laro sa amin ay ang magtanim at mag-ani ng mga tubo at ang sisirin ang malalim na karagatan. Maaga kaming pinahinog ng mainit na sikat ng araw. Upang mabuhay. Upang makapag-aral. Kaya may iilan, katulad ko na nilamon ng karuwagan at tinakasan ang kinasanayan (nang maganda pakinggan, upang magkaroon ng magandang kinabukasan). Naglakbay. Nakipagsapalaran sa ibang bayan. Nagpakabihasa sa hindi matukoy na larangan.

Ilang taon ko ring nilisan ang banwa kong kinalakihan. Nang ako’y nagbalik, tangan ang kapirasong papel na may lagda bilang patunay na ako ay nalinang. Daw. Subalit ang nadatnan ko’y imahen ng isang pook na wala nang puri. Hubo’t hubad. Pinagsamantalahan. Balot ng mapuputing usok ang buong kaligiran na pilit lumalason sa isip ng bagong kabataan. Wala na ang tamis ng tubuhan. Hindi na rin maalat ang karagatan. Nakapanlulumo.  Kahabag-habag. Tama nga lamang na ako’y nagpalamon noon sa karuwagan. Siguro?

Muli kong nilisan ang banwa ng Canhabagat at naglakbay. Katulad ng paru-paro, kinalimutan ang pinanggalingan. Tinadtad ng palamuti ang buong mukha at katawan nang ang pagkatao ko’y hindi na muling makilala. Nagpalit ng pangalan. Ngunit kahit anong pilit, lumilitaw at lumilitaw pa rin ang kulay nitong aking buhok at balat na minsan nang sinunog ng matinding sikat ng araw.

Isang daan at labing-isang beses man akong lilisan sa banwa ng Canhabagat, babalik at babalik pa rin ako sa kanyang kanlungan. Dahil isang daan at labing-isang kilometro na marahil ang lalim ang naabot ng aking ugat sa kailaliman ng pook na iyon. Doon ko unang nasilayan ang walang sawang panunuyo ng alon sa dalampasigan. Doon ko rin unang natikman ang tamis na dulot ng pag-ibig. Doon ako nahinog. Doon ako hinubog ng buhay. Tiyak, doon ako hihimlay.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ang akdang ito ay opisyal na lahok sa Saranggola Blog Awards 4

TATLONG TAON

Nanumbalik na ang kinang
Sa aming bawat hinagap;
Binalot at pinalabo
Ng makakapal na ulap.

Mataas na'ng naaabot
Ng aming mga pangarap;
Dati'y tinangay ng agos
Tungo sa ilog ng hirap.

Tatlong taon na'ng lumipas
Nang ang Maynila'y sinubok
Ni Ondoy nang walang habas.
Ngunit ang mga alabok

Ng natuyong mga putik,
Sa gunita'y nakakapit.

ANG MGA ALON

Ang mga alon
sa iyong puson,
Na humahampas
Sa matatarik mong dibdib

Ang nagpapaliyab lalo
nitong pagnanasa

BAYANI SA BAYANI

Soneto ng Maninisid para kay Ginoong Robredo

Walang along taglay ang aking pangalan;
Tatak sa buhangin sa bawat pagsisid,
Ang pusod ng dagat ang tanging kanlungan;
Tulad ng ngalan mo - gandang walang bahid,

Ako ay nanumpa sa aking tungkulin,
Katulad mo'y nais maging halimbawa;
Ang pag-ibig sa baya'y aking uunahin,
Ginuhit sa palad - pagtulong sa kapwa,

Kasama marahil ditong nakaguhit,
Ang aking pagsisid nitong karagatang
Puno ng hinagpis at mga pasakit,
Upang maiahon ang iyong katawang

Inagaw ng tubig, nilamon ng alat;
Dulot sa'king baya'y muling pagkamulat.

SIKYU AKO!

Huwag kang matutulala,
Kung ako'y may dalang sumpa,
Matigas ito't mahaba
Ang tawag dito'y batuta.

TAKDANG ARALIN: SUKAT AT TUGMA (TUGMAAN NG MGA MALAKAS AT MAHINANG KATINIG)

Ito yung karugtong noong naunang takdang aralin. At sa wakas natapos rin ang palihan noong Sabado. Pinalad namang may natira pa sa mga ginawa ko. Ang napuna lang ay yung hindi ko paglalagay ng bantas sa bawat saknong.

TANAGA: Binubuo ito ng apat na taludtod, at bawat taludtod ay may pitong pantig

Tugmaan ng Katinig na malakas

Ang bahaghari’y hungkag;
Ulan ay hinahamak,
Pag araw ay sisikat;
Ang lupa’y maghihirap.

Tugmaan ng Katinig na mahina

Isang hakbang pasulong,
Ang usad ay paurong,
Sa haba ng panahon,
Ang baya’y nagugutom.


DALIT: Binubuo ito ng apat na taludtod, at bawat taludtod ay may walong pantig

Tugmaan ng Katinig na malakas

Mapagod man itong bibig,
Puso ko man ay mamanhid,
Gumapang man sa’king sahig,
Tuloy pa rin ang pag-ibig.


Tugmaan ng Katinig na mahina

Ang pangarap aking tangan,
Sa di tiyak na pagsugal,
iaalay itong buhay,
Alang-alang sa ‘king kulay.



AWIT: Binubuo ito ng apat na taludtod, at bawat taludtod ay may labindalawang pantig. Mayroon rin itong 6/6 na Caesura*.

Tugmaan ng Katinig na malakas

Hindi pa man ganap o huwad ang isip,
Kapag nagugutom s’ya ay tumatangis,
Inosenteng labi uha’ng bukambibig,
Ito’y isang himig sa t’wing naririnig.

Tugmaan ng Katinig na mahina

Sa tuktok ng papag nitong pag-aasam,
Walang humpay itong aking pagdarasal,
Upang makaahon sa hirap ng buhay,
Ngunit kaluluwa’y tinupok ng anay.

*Ang Caesura o hati ay ang regular na pagtigil o paghinga sa loob ng isang taludtod sang-ayon sa mga pagpangkat ng mga salita't bigkas sa taludtod.

Mga uri ng katinig na malakas b, d, g, k, p, s, at t
Mga uri ng katinig na mahina l, m, n, ng, r, w, at y

Dapat ring isaalang-alang na magkapareho ang bawat patinig bago ang katinig na pantugma.

Halimbawa:
hungkag
hamak
sikat
hirap